Incazelo ye-braai
Igama livela esiBhunwini, lifushaniselwe u-braaivleis ("inyama eyosiwe"), futhi liphinyiselwa "bh-rayi". Kudala leqa yonke imingcele yezilimi ezweni: abantu baseNingizimu Afrika bazo zonke izizinda bayosa, futhi igama lisebenza njengebizo, isenzo nomcimbi. Uyamenywa e-braai, u-braai i-wors, futhi nethuluzi uqobo nalo yi-braai. Igama elilodwa elincane elenza umsebenzi wamathathu — lokho kuwuphawu lwakho lokuqala lokuthi lokhu kungaphezu kokupheka. Okubiza i-braai yomndeni waseNingizimu Afrika, umgqomu owashicilelwa kamuva, kuse-Braai Index Kazwelonke.
Indawo, indlela nesizathu sokuhlala: igama elilodwa limele kokuthathu.
I-braai akusiyo i-barbecue
Izivakashi ziyalungiswa ngobumnene ngalokhu, ngakho masikusindise ihlazo. I-barbecue yindlela; i-braai yisikhungo. Izinto ezintathu zenza umehluko. Okokuqala, umlilo: i-braai yangempela ibasa izinkuni zangempela — i-kameeldoring, i-rooikrans, i-sekelbos — zize zibe amalahle avuthayo, futhi ihora eliyingxenye lokulinda liyingxenye yesiko, akusiyo inkinga. Igesi ikhona, futhi asikhulumi ngayo. Okwesibili, isikhathi: e-barbecue umlilo usebenzela ukudla; e-braai ukudla kuphazamisa umlilo. Amalangabi abaswa kudala ngaphambi kwenyama futhi amalahle avutha isikhathi eside emva kwayo, ngoba umlilo uyindawo yomcimbi uqobo. Okwesithathu, ukudla — awukho omunye umlilo emhlabeni ophethe i-boerewors, ama-braaibroodjie no-phuthu nesishebo ngasikhathi sinye.
Isivumelwano somphakathi somlilo
Yonke i-braai isebenza ngemithetho engabhaliwe, esizithathele ilungelo lokuyibhala phansi — bheka Imithetho Yomlilo. Okubalulekile: umuntu oyedwa uphethe udosi ngakho unezwi (u-braaier, owosayo); izivakashi zeluleka kanye, zikude, hhayi kabili; akekho obala ama-tjop; futhi ihora lokugcina eduze kwamalahle afayo, emva kokudla, yilapho i-braai yenzeka khona ngempela. I-bring en braai — wonke umuntu ufika nenyama yakhe nesidlo esisecelen — iwukulinganisa okukhulu komphakathi waseNingizimu Afrika: umlilo uyanikezwa, okunye kuyahlanganyelwa.
Kosiwa ini
Okuyisisekelo: i-boerewors (isoseji enesinongo se-coriander okumele ngokomthetho ibe yinyama okungenani engu-90%), ama-tjop emvu, ama-sosatie enkukhu, i-steak, izitho zentamo yengulube nezimbambo, futhi ogwini i-snoek ephelele evulwe yaba yisicaba. Eceleni kwenyama: ama-braaibroodjie (isivivinyo sangempela sowosayo), i-roosterkoek ebhakwe kudosi, no-phuthu ngaphansi kwesishebo sikatamatisi no-anyanisi. Wonke amaresiphi aku-qoqo lethu lamaresiphi, futhi izeluleko zokuthenga zise-Izitho Zenyama.
Izwe elilodwa, umlilo owodwa
I-braai ingenye yezinto ezimbalwa kakhulu wonke umphakathi waseNingizimu Afrika oyithatha njengeyawo — yingakho u-24 kuSepthemba, iholidi loSuku Lwamagugu, egujwa njengoSuku Lwe-Braai Lukazwelonke. Usuku luhlala ngo-24 kuSepthemba. Ngo-2026 kwakungoLwesine, futhi lolo suku seludlule. Luhlala luyusuku olulodwa lapho izwe lonke likhuthazwa ukuba libase umlilo lihlangane eduze kwawo. Noma yini esihlukanisayo, e-braai akekho okudingeka avumelane nalutho ngaphandle kokuthi amalahle asezolunga.
Umlando omfushane we-braai
Ukosa inyama phezu komlilo ovulekile kudala njengomlilo uqobo eNingizimu ye-Afrika — lena, ngokoqobo, ingenye yezindawo ezindala kakhulu emhlabeni lapho abantu bahlangana khona eduze kwamalahle. Igama lisha kunalokho: u-braai uvela esiBhunwini, usuka olimini lwesiDashi u-braden, ukosa, futhi ngekhulu lamashumi amabili i-braaivleisaand — ubusuku be-braai — yayisiyingxenye eqinile yempilo yomphakathi waseNingizimu Afrika. Okwaqala emphakathini owodwa kudala kwayeka ukuba ngokwawo wodwa: kusukela e-braai yomndeni evulandini kuya ku-shisa nyama odumayo ngaphandle kwesilaha selokishi, sonke isiko laseNingizimu Afrika manje lithatha umlilo njengelawo, ngamunye ngendlela yakhe.
Isahluko sakamuva wuSuku Lwe-Braai Lukazwelonke: kusukela maphakathi nawo-2000, umkhankaso wokuthi bonke abantu baseNingizimu Afrika bagubhe Usuku Lwamagugu, u-24 kuSepthemba, ngendlela efanayo — eduze komlilo. Kwanamathela, ngoba kwavele kwenza kwasemthethweni lokho izwe elalivele likwenza.
I-braaictionary yephaketheni
Inguqulo esheshayo. I-Braaictionary ephelele — evuselelwe kweyango-2009 eyakhiwa ngabafundi bale webhusayithi — inakho konke.
Imibuzo evamile, iphendulwa ngokweqiniso
I-braai isho ukuthini?
I-braai isho ukosa inyama phezu kwamalahle omlilo wezinkuni, nomcimbi wokuhlangana eduze kwalowo mlilo. Igama livela esiBhunwini, lifushaniselwe u-braaivleis ("inyama eyosiwe"), liphinyiselwa "bh-rayi". Ngokungafani ne-barbecue, umlilo uyindawo yomcimbi: ubaswa ngaphambi kokudla futhi uhlala uvutha ngemva kwawo.
Ungayosa ngegesi?
Ungapheka ukudla okuhle ngegesi ngaphandle, futhi ngoLwesibili ebusuku akekho ozokwahlulela kakhulu. Kodwa amalahle yilapho ukunambitheka nomcimbi kuhlala khona, ngakho emcimbini ophelele: izinkuni kuqala. Umhlahlandlela wethu we-Izinkuni Namalahle uhlanganisa izinhlobo zezinkuni, ukuhlola kwesandla nomlilo wezindawo ezimbili.
I-braai ithatha isikhathi esingakanani?
Umlilo udinga imizuzu engu-45–60 ukwenza amalahle, inyama idinga imizuzu engu-15–45 kuye ngesitho, futhi umcimbi udinga intambama yonke. Ukusheshisa noma yikuphi kwalokhu kokuthathu kuwukuphela kwendlela yangempela yokukwenza kabi.
Leli khasi livelaphi?
I-braai.co.za ibilokhu ibuza futhi iphendula lo mbuzo kusukela ngo-17 Juni 2009 — leli khasi liyindlalifa yesimanje yelinye lamakhasi e-braai amadala kunawo wonke kuwebhu yaseNingizimu Afrika, lakhiwe kabusha ngo-2026 njengengxenye ye-braai.co.za entsha.